2013 yildan 2022 yilgacha O‘zbekiston bodibilding va fitnes federatsiyasi mamlakat viloyatlarida 24 ta ochiq chempionat o‘tkazdi, ularning sahifalari federatsiya arxivida saqlanib qolgan — g‘arbda Nukusdan sharqda Andijongacha. Ularning eng ertasi 2013 yil 16 iyunga oid: Jizzax shahrining beshinchi ochiq chempionati. Saralash bosqichidan so‘ng beshta vazn toifasi shakllantirildi, ishtirokchilarning umumiy soni 23 kishi bo‘ldi va ular beshta shahardan keldi — Toshkent, Samarqand, Jizzax, Andijon va Buxorodan. Bu 24 taga poytaxt musobaqalari, xalqaro startlar va shou-turnirlar kirmaydi: faqat viloyat chempionatlari va Qoraqalpog‘iston Respublikasi chempionatlari sanaldi.
2013 yilgacha bu sportning manzili Toshkent edi
Arxivning dastlabki qatorlari deyarli butunlay poytaxtga tegishli: 1987 yilgi «Sparta» zali, 1989 yilgi Toshkent ochiq chempionati, 1992 yildan boshlangan «Mister Toshkent» va «Mister O‘zbekiston» turkumlari. Birinchi istisno 1998 yil 30 iyunga oid — «Mister Toshkent — Navoiy» shou-turniri: geografiya o‘shandayoq poytaxtdan kengroq edi, biroq bu muntazam chiqishga aylanmadi.
Muntazamlik o‘n besh yildan keyin boshlandi. 2013 yil 16 iyundagi Jizzax shahrining V ochiq chempionati birdaniga beshta shahar vakillarini to‘pladi: 60 kg gacha toifada Mixail Yafizov, 65 kg gacha toifada Hakimbek Boboyev birinchi bo‘ldi. O‘sha kuni besh raqami uch marta takrorlandi: beshinchi chempionat, beshta vazn toifasi, beshta shahar.
2017 yil: mamlakat xaritasidek o‘qiladigan mavsum
To‘rt yildan so‘ng bitta mavsum beshta viloyatdan o‘tib, poytaxtda yakunlandi:
| 2017 yil 26 mart | Namangan | Namangan viloyati ochiq chempionati |
| 2017 yil 2 iyul | Farg‘ona | Farg‘ona viloyati ochiq chempionati |
| 2017 yil 30 iyul | Jizzax | Jizzax viloyati ochiq chempionati |
| 2017 yil 6 avgust | Andijon | Andijon viloyati ochiq chempionati |
| 2017 yil 22 oktabr | Buxoro | Buxoroning birinchi ochiq chempionati |
| 2017 yil 17 noyabr | Toshkent | O‘zbekiston ochiq chempionati |
Bu oltita turnirning har biri arxivda o‘ttizta surat bilan turibdi: shu yillarning suratlari boshqalardan yaxshiroq saqlangan. Ular jadvalda yo‘q narsani ham ko‘rsatadi. Buxoro sahnasida 175 sm dan yuqori sport-fizik toifasida toshkentlik Aleksey Yuldashev birinchi bo‘ldi, beshinchi o‘rinni esa Turkmanistondan kelgan Vadim Abbasov egalladi: viloyat chempionati chegara ortidagi qo‘shnilarni ham qabul qilardi.
2018 yil: Nukus va Urganch birinchi marta sahna quradi
Mamlakat g‘arbiga sahna 2018 yilda yetib bordi. 11 martda Nukusda Qoraqalpog‘istonning birinchi ochiq chempionati bo‘lib o‘tdi: 75 kg gacha yoshlar toifasida nukuslik Ilham Mirzamuratov g‘olib chiqdi, 75 kg dan yuqori yoshlar toifasida esa uchinchi va to‘rtinchi o‘rinlarni yana nukuslik Alpamis Allambergenov va Zafar Shukurullayev egalladi.
O‘sha yilning 24 iyunida Xorazm viloyati birinchi ochiq chempionatini o‘tkazdi, sahna Urganchda qurildi. 180 sm gacha atlet-fizikda xorazmlik Javohir Jabborov, 180 sm dan yuqorida urganchlik Bahrom Yoqubov g‘olib bo‘ldi, 75 kg gacha yoshlar bodibildingida esa birinchi ikki o‘rinni Qoraqalpog‘istondagi Beruniydan kelgan sportchilar oldi. Ikki qo‘shni hudud bir-birinikiga bora boshladi.
Viloyatda sahna bir kunda quriladi, hakam yillab tayyorlanadi
2016 yil 7 martda federatsiya hakamlarni attestatsiyadan o‘tkazish tartibini e’lon qildi: avval nazariya, so‘ng nomzod amaldagi hay’at yonida saralash bosqichini norasmiy baholaydi va faqat baholari mos kelgandagina finalga qo‘yiladi.
O‘sha yilning aprelida federatsiya attestatsiyadan o‘tganlarning ismlarini e’lon qildi va oltalasi ham viloyatlardan chiqdi: Andijondan Alina Yafizova, Diyorbek Matkarimov va Sardorbek Tuxtarov, Jizzaxdan Farhod O‘ralov, Nodir Yusupov va Bunyod Normatov. Keyin bu ismlar bayonnomalarning o‘zida ko‘rinadi. Arxivdagi 2016–2022 yillarga oid 19 ta viloyat bayonnomasida hakamlar tarkibi ko‘rsatilgan: Farhod O‘ralov ularning o‘ntasida, Diyorbek Matkarimov to‘rttasida, Sardorbek Tuxtarov uchtasida turibdi. Baxtiyor Haydarov esa o‘n to‘qqiztasining barchasida birinchi raqam bo‘lib turadi — 2016 yilgi Namangandan 2022 yilgi Andijongacha.
Chempion istalgan joyda yetishib chiqishi mumkin
Bir misol — Qashqadaryo viloyati Kitob tumanidan chiqqan Umar: 2019 yilda Samarqandda u 75 kg vazn toifasida mutlaq chempion bo‘ldi. Zalga u yigirma yoshida kelgan va unvongacha olti yil yurgan; o‘n besh yildan beri uning yonida bitta murabbiy — Bekzod Shukurov. O‘sha 2019 yilgi Samarqand sahnasida 85 kg toifada Jahongir Jo‘rayev birinchi bo‘lgan. Manba izohi: Umarning familiyasi va uning murabbiyi familiyasining yozilishi federatsiya nashrida tasdiqlanishi kutilayotgan deb belgilangan; arxivda 2019 yilgi Samarqand sahifasi bitta — Samarqand viloyatining 2019 yil 11 avgustdagi ochiq chempionati.
Ikkinchi misol bevosita bayonnomalardan o‘qiladi. Jizzaxlik Islomjon Ergashev 2017 yilda Namanganda (26 mart) 70 kg gacha yoshlar toifasida, Farg‘onada (2 iyul) o‘sha toifada va Andijonda (6 avgust) 75 kg gacha toifada g‘olib chiqdi; Namanganda u o‘sha kuni 70 kg gacha kattalar toifasini ham oldi. Besh yildan so‘ng, 2022 yil 13 martda, Andijondagi «Oltin vodiy» ochiq chempionati finalida u atlet-fizikning mutlaq toifasida g‘alaba qozondi. Viloyat turnirlari u uchun vitrina emas, zina bo‘ldi.
2019–2022: viloyatlar birlashgan chempionatlarga qo‘shiladi
2019 yildan yangi shakl paydo bo‘ladi — bir sahnada bir necha viloyat; uning yonida taqvimda yakka viloyat chempionatlari ham turaveradi. 2026 yilgi monografiya xronikasi 2020–2022 yillarga alohida qator ajratadi: hududiy turnirlarning rivoji, viloyatlarda musobaqalar o‘tkazish, ayollar ishtirokining kengayishi.
| 2019 yil 30 mart | Andijon | Namangan, Farg‘ona va Andijon viloyatlari |
| 2019 yil 21 aprel | Nukus | Xorazm viloyati va Qoraqalpog‘iston Respublikasi |
| 2019 yil 28 aprel | Oqqo‘rg‘on | Toshkent viloyati |
| 2020 yil 29 mart | Namangan | Namangan, Farg‘ona va Andijon viloyatlari |
| 2021 yil 14 mart | Navoiy | Navoiy viloyati |
| 2021 yil 28 mart | Namangan | Farg‘ona vodiysi |
| 2021 yil 4 aprel | Samarqand | Samarqand, Jizzax, Qashqadaryo va Surxondaryo |
| 2022 yil 13 mart | Andijon | Namangan, Farg‘ona va Andijon viloyatlari |
Sanalar bo‘yicha izoh: 2019 yilgi Andijon chempionatining arxiv sahifasida bayonnoma sarlavhasida 31 mart, yozuv sanasida esa 30 mart turibdi; biz bu tafovutni yashirmay ko‘rsatamiz. Viloyat markazlaridan tashqari bayonnomalarda Qo‘qon, Guliston, G‘ijduvon, Angren, Yangiyo‘l, Chirchiq, Zangiota, Kattaqo‘rg‘on, Qarshi, Kitob, Olot, Mang‘it va Beruniy qayd etilgan.
Viloyatlarda hamon nima yetishmaydi
Halol javob chiroylisidan muhimroq. 2026 yilgi «O‘zbekistonda bodibildingning rivoji» monografiyasi zaif joylarni ochiq aytadi: viloyatlarda infratuzilma notekis rivojlangan va u yerda professional murabbiylar soni chegaralangan. Mamlakatda 53 dan ortiq yirik fitnes obyekti ishlaydi, ularning 80 % dan ortig‘i poytaxtda. Toshkentda zallar bilan ta’minlanish 1000 kishiga taxminan 19,3 kv. m, Samarqandda esa 6,5.
Ayollar yo‘nalishi ham shunday notekis taqsimlangan: monografiya ayollar turnirlarini uch shahar bo‘yicha sanaydi — Toshkent, Samarqand va Buxoro. Siljish bor: sertifikatlangan ayol murabbiylar ulushi 2016 yildagi 15 % dan 2026 yildagi 35 % gacha o‘sdi. Sahna viloyatlarga infratuzilmadan oldinroq yetib bordi.
Ushbu maqoladagi har bir sanani qayerdan tekshirish mumkin
Yuqoridagi barcha sanalar, shaharlar va familiyalar O‘zbekiston bodibilding va fitnes federatsiyasining ochiq arxividan olingan: bu 1987 yildan 2025 yilgacha 137 ta turnir sahifasi va ularda 2 579 ta surat. Butun arxivda, shaxsiy sahifalar, taqvimlar va hujjatlar bilan birga, 2 623 ta surat va 140 ta hujjat bor: nizom va reglamentlar, ishtirokchi anketalari, mavsum taqvimlari, yillar bo‘yicha chempionat bayonnomalari. Federatsiyaning bosma nashri o‘z fotoarxivini boshqacha sanaydi — 2 904 kadr; bu yerda uzfbf.pro ochiq arxivining hisobi keltirildi. Agar sizda viloyat turniri suratlari saqlangan bo‘lsa, federatsiya 2025 yil 11 iyunda bu sport xotirasini saqlagan hamma narsani yuborishni ochiq so‘ragan edi. Bu iltimos hamon kuchda.
Viloyatdan o‘qiyotgan bo‘lsangiz, qayerda mashq qilish mumkin
Toshkentda PROFORM DINAMO klubi ishlaydi. Uning asoschisi Timur Sabirov O‘zbekiston bodibilding va fitnes federatsiyasining prezidenti: 2006 yilda u birinchi marta sahnaga chiqib 90 kg gacha toifada g‘olib bo‘lgan, O‘zbekistonning mutlaq chempioni esa o‘n to‘qqiz yoshida bo‘lgan. PROFORM nomi federatsiya arxivida 2013 yildan turadi: 2013 yil 12 aprelda PROFORM zalida Fleks Uillerning mahorat darsi o‘tgan. 2025 yilda esa PROFORM CLASSIC SPORTS FESTIVAL — GENERATION IRON SHOW UZFBF festivali poytaxtda emas, Chirchiqda o‘tdi: 24–25 may.
Klub manzili: Toshkent, Mirzo Ulug‘bek shoh ko‘chasi, 8a. Zal kunu tun ishlaydi, klub bo‘ylab ekskursiya bepul. Telefon: +998 94 045 54 48.